17 jun. 2026
1 minuut
De beschikbare ruimte voor economische activiteiten in Vlaanderen blijft afnemen. Dat blijkt uit het nieuwe rapport Economisch ruimtegebruik in Vlaanderen – situatie 2026 van VLAIO. Hoewel bedrijven de bestaande bedrijventerreinen steeds intensiever benutten, slinkt het aanbod van beschikbare bedrijfsgrond verder. Volgens het rapport bemoeilijkt die schaarste zowel uitbreidingsplannen van ondernemingen als het aantrekken van nieuwe investeringen.
De voorbije twee jaar kreeg 123,7 hectare een bestemming als bedrijventerrein, terwijl 326 hectare werd herbestemd naar andere functies. Daardoor is de totale oppervlakte voor bedrijvigheid per saldo afgenomen.
Ook het aanbod van onbebouwde bedrijfspercelen blijft dalen. In Vlaanderen is nog 522,2 hectare onmiddellijk beschikbaar. Vooral in de regio Antwerpen is de situatie nijpend. Daar resten nog slechts vijf onbebouwde percelen, samen goed voor ongeveer 3 hectare. In zowel West- als Oost-Vlaanderen is nog maar één perceel groter dan 5 hectare beschikbaar.
Volgens VLAIO heeft die schaarste gevolgen voor de economische ontwikkeling. Bedrijven die willen uitbreiden of verhuizen vinden steeds moeilijker een geschikte locatie, terwijl ook buitenlandse investeerders minder mogelijkheden aantreffen.
Hoge benuttingsgraad van bedrijventerreinen
Vlaanderen behoort tot de meest verstedelijkte regio’s van Europa. Ongeveer 32 procent van het grondgebied wordt al ingenomen door wonen, economie, infrastructuur en andere functies. Daardoor neemt de druk toe om beschikbare ruimte zo efficiënt mogelijk te gebruiken.
Bedrijventerreinen buiten de zeehavengebieden beslaan 3,52 procent van de Vlaamse oppervlakte. Daarvan wordt ruim tachtig procent effectief ingezet voor economische activiteiten of infrastructuur. De benuttingsgraad bedraagt 82 procent.
Toch ziet VLAIO nog mogelijkheden om het ruimtegebruik verder te optimaliseren. De invulling van bedrijventerreinen verschilt sterk. Op 22 procent van de paars bestemde terreinen is slechts één bedrijf gevestigd. Dat komt overeen met 1.627 hectare. Daarnaast bevindt bijna zes procent van de paars bestemde oppervlakte in West-Vlaanderen zich op solitaire locaties.
Balans tussen intensiever gebruik en voldoende aanbod
Het rapport wijst op de mogelijkheden van bedrijfsverzamelgebouwen en de herontwikkeling van brownfields om ruimte efficiënter te benutten. Tegelijk waarschuwt VLAIO voor mogelijke neveneffecten. Intensiever ruimtegebruik kan leiden tot kleinere beschikbare bedrijfsruimtes en tot vestiging van activiteiten die ook een plaats kunnen krijgen in stads- of dorpskernen.
Daarnaast staan momenteel op 1.829 percelen gebouwen waarin nog minstens één unit te huur of te koop is. Dat onderstreept volgens VLAIO het belang van een goede opvolging van vraag en aanbod binnen de verschillende vestigingsmilieus.
Meer regionale inzichten
Het rapport bevestigt de schaarste die eerder aanleiding gaf tot het actieplan Ruimte voor Bedrijvigheid. Nieuw is dat de gegevens voortaan ook beschikbaar zijn op het niveau van de referentieregio’s en gekoppeld worden aan het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen.
Volgens VLAIO blijft er potentieel aanwezig in nog te ontwikkelen bedrijventerreinen en in de herontwikkeling van leegstaande sites, op voorwaarde dat die op geschikte locaties liggen. Met dashboards, kaarten en een systematische monitoring van het economisch ruimtegebruik wil de organisatie beleidsmakers ondersteunen bij het ontwikkelen van een toekomstgericht locatiebeleid.
Het laatste nieuws
