VKW Limburg Top500: Bedrijven blijven worstelen

De veertigste editie van de VKW Limburg Top500 schetst opnieuw een somber beeld van het economische klimaat in de provincie. Na het moeilijke jaar 2023 bleken ook in 2024 de omstandigheden ongunstig. Vooral de industrie hapte naar adem, met een dalende export en kelderende rendabiliteit. Tegelijkertijd nam de tewerkstelling verder toe, maar ging dit gepaard met een forse daling van de productiviteit.

Uit de analyse van de 500 grootste ondernemingen in Limburg blijkt dat de industrie het zwaarst getroffen wordt. Het aandeel van de sector in de Top500 bleef wel overeind, maar gemiddeld was er een negatieve omzetontwikkeling van 1,7 procent. Volgens VKW-voorzitter Marc Warson tonen de cijfers aan dat ‘bedrijven, en zeker de internationaal actieve, onder zware druk staan door een fundamenteel concurrentiekrachtprobleem’. Hij pleit voor snelle en moedige keuzes op het vlak van loonkosten, energie en vergunningenbeleid, om te voorkomen dat de fundamenten van de maakindustrie worden ondermijnd.

Omzet en export in dalende lijn

De totale omzet van de Top500 steeg in 2024 nominaal met 4,4 procent tot 51,49 miljard euro, maar door inflatie blijft daar in reële termen weinig van over. Bovendien zit de groei geconcentreerd bij het kwart grootste bedrijven. De mediaanomzet daalde zelfs met 5,1 procent. Slechts 236 bedrijven realiseerden een omzetstijging, het laagste aantal sinds 2009.

De export zakte van 20,27 naar 20,04 miljard euro. Met een aandeel van 41,9 procent bereikte de uitvoer een historisch dieptepunt, vooral door terugval in de handel. Export blijft echter een belangrijke groeimotor: exporterende bedrijven boekten gemiddeld 1,7 procent omzetgroei, terwijl niet-exporterende bedrijven achteruitgingen.

Meer jobs, maar lagere productiviteit

Tegenover de stagnerende omzet stond opnieuw een forse toename van de werkgelegenheid. Het aantal medewerkers bij de Top500-bedrijven steeg met 8,8 procent tot 133.413, een record. De dienstensector was goed voor meer dan de helft van deze tewerkstelling en droeg het sterkst bij aan de groei.

Toch gingen in totaal meer bedrijven over tot inkrimping dan tot uitbreiding. In de industrie verdwenen ruim duizend banen. De combinatie van stijgende werkgelegenheid en zwakke omzetgroei leidde bovendien tot een productiviteitsdaling van vier procent. Ook de personeelskosten namen verder toe.

Rendabiliteit keldert voor derde jaar op rij

De nettowinst van de Top500-bedrijven ging in 2024 voor het derde opeenvolgende jaar achteruit en bereikte het laagste niveau sinds 2013. Vooral de industrie leverde fors in. Vijftien procent van de bedrijven schreef verlies, met in de industrie een bijna dubbel zo hoog aandeel als in andere sectoren.

Wel bleven bedrijven investeren: de afschrijvingen stegen met 11,2 procent. Die bereidheid staat echter onder druk zolang de winstgevendheid niet herstelt.

Vooruitzichten blijven onzeker

Volgens gedeputeerde van economie Tom Vandeput blijven de uitdagingen groot. Hij wijst op de impact van technologische ontwikkelingen, vergrijzing, energietransitie en geopolitieke onzekerheden. ‘De toekomst vraagt visie, keuzes en daadkracht. Dit is het moment om de rug te rechten en te bouwen aan wat komt’, aldus Vandeput.

Om ondernemingen toch erkenning te geven, introduceert VKW Limburg dit jaar een officieel Top500-label. Daarmee kunnen bedrijven zichtbaar maken dat zij bijdragen aan werkgelegenheid en welvaart in de regio. Gedelegeerd bestuurder Ruben Lemmens benadrukt dat dit symbool staat voor de rol van de bedrijven als motor van de Limburgse economie.